RECENSIES EN JURYRAPPORTEN
Klik het gewenste artikel aan.
Juryrapport Kwakoe Literatuurprijs 2007
Juryrapport Rotterdamse Schrijfwedstrijd 2006
Uit: DWT Online.com Literair 27 dec 08 '
Minnewake': verhaaldebuut van Rihana Jamaludin
'Ik besta uit meer dan je verbeelding toelaat'
27/12/2008
Paramaribo - 'Het is een verademing omvan een Surinaamse schrijfster een verhaal te lezen dat helemaal afwijkt van de traditionele verhalen die Surinaamse schrijvers doorgaans schrijven'.
Na enkele vingeroefeningen debuteerde Rihana Jamaludin (Paramaribo, 1959) met tien intrigerende verhalen van verschillende lengte, vergezeld van eigen illustraties, onder de niet alledaagse titel 'Minnewake', wat zoveel betekent als het nachtelijke wachten op een geliefde. Op het IOL hebben de studenten mo B-Nederlands zich over deze verhalen gebogen, waarvan hier een kort samenvattend verslag met hun bevindingen volgt.
De auteur volgde een opleiding tekenen aan het IOL en beeldende kunst en interculturele communicatie in Nederland, voor ze besloot zich helemaal op het schrijven van verhalen te richten: 'Wat mijn verschillende carrières gemeen hebben, is dat je goed moet kunnen observeren en je fantasie gebruiken.' Beide elementen zijn in ruime mate aanwezig in haar verhalen, die zich kenmerken door een grote mate van verscheidenheid, waarbij fictie en werkelijkheid door elkaar heen lopen via een realistisch aandoende weergave van wonderbaarlijke gebeurtenissen vol onverwachte wendingen en het gebruik van motieven uit oude volkssprookjes, de bijbel en oude verhalen als 'De rattenvanger van Hameln'. De verhalen brengen de lezer naar oosterse streken met kamelen en olifanten, naar woestijnen en steden als Venetië, niet naar een herkenbaar Suriname. Hoewel in 'Laatste uur' een vrouw heel wat moet slikken van haar overspelige man, die tot overmaat van ramp ervoor zorgt dat zijn ondankbare familie uit Suriname komt inwonen. De wijze waarop de vrouw haar probleem oplost is wel heel origineel. 'Ik besta uit meer dan je verbeelding toelaat', verzucht Perdita in het gelijknamige verhaal over een onbeantwoorde liefde.
'Minnewake' is het eerste verhaal en het is niet toevallig dat de hele bundel naar dit verhaal genoemd is. Een ik-figuur wacht op de geliefde, zoals ooit Penelope wachtte op haar Odysseus: 'Zodra de dag met haar talrijke plichten en taken eindigt en de schemering aanvangt, snel ik naar het raam en de betovering begint. Verlokken zal ik hem. Mijn adem geef ik hem.' Op een meesterlijke manier heeft de schrijfster de droom over een geliefde verweven in een verhaal dat je in elke tijd kunt plaatsen. De dieper liggende boodschap is te blijven geloven als je lief hebt, maar dat je ondanks de liefde ook moet kunnen loslaten: 'Vermagerd, gewond en genezen betreedt hij het plein. Bevend slaat hij zijn ogen op naar de torenklok. Zijn blik bereikt me daar.'
'Sirenenzang' vertelt over een vluchteling uit Sri Lanka, die in Nederland zonder vrienden of familie moet overleven, totaal onzeker over de toekomst. Dat zijn herkenbare problemen voor lezers die de migrantenervaring aan den lijve hebben meegemaakt. In verhalen als 'De Bruid van de wind' en 'Gestolen tijd' spelen de vier elementen wind, water, aarde en vuur een belangrijke rol, in 'Venetiaans zandkasteel' komen motieven als erotische ontvankelijkheid, het absolute kwaad, idealen, liefde en religie in een 18de eeuwse setting samen. In 'De teistering' krijgt een vorst de rekening van eigen falen in een wisselend perspectief vanuit de koning, de koningin en de draak. Het laatste verhaal 'De schepping' is een meta-verhaal over creativiteit.
Rihana Jamaludins 'Minnewake' voert de lezer mee in de verrassende, geheimzinnige, mystieke, fictieve wereld van de literatuur. Op de grens van droom en werkelijkheid zullen lezers elk op een eigen manier zich kunnen herkennen. Jamaludin wekt met haar leesbare taal en beeldende schrijfstijl interesse. Ze schrijft gedetailleerd en overlaadt de lezer op een poëtische manier met haar beeldspraak. In zinnen als 'Waar de maan hem een zilveren deken is, is zij mijn lantaarn...' zien we haar gedurfde en vernieuwende schrijfstijl. Ze neemt zo met haar debuut een eigen plaats in de nieuwste Surinaamse literatuur in. Deze bundel 'Minnewake' valt wel te vergelijken met werk van Ismene Krishnadath. Verhalen als van Marylin Simons gaan over gangbare onderwerpen die Surinaams zijn en voor de Surinaamse lezers dus duidelijk te begrijpen zijn. Bij Rihana Jamaludin duurt het analyseren langer en de interpretatie hoeft dan ook niet eenduidig te zijn. Nu het aantal vrouwelijke debuten dat na de eeuwwisseling zo opviel, de laatste tijd lijkt te zijn opgedroogd, zijn we met Rihana Jamaludins 'Minnewake' gelukkig weer een intrigerende nieuwe verhalenbundel rijker geworden, met zwart-wit tekeningen van de auteur die uitstekend bij de verhalen passen.
STUDENTEN MO B-NEDERLANDS, REDACTIE WIM RUTGERS
Rihana Jamaludin: 'Minnewake', 179 pp.. Paramaribo: Ralicon, 2008. ISBN 99914-892-23
Uit: Recensietekst NBD/Biblion 7 november 08
Minnewake en andere verhalen / Rihana Jamaludin
Paramaribo: Ralicon, 2008, 179 P, ill
Deze in Suriname uitgegeven bundel verhalen is van de hand van een Surinaamse schrijfster (die al 25 jaar in Nederland woont), maar heeft verder geen enkele betrekking met Suriname. Op een enkel verhaal na geven deze tien verhalen historische vertellingen in de Europese traditie. Ze gaan over kastelen en ridders, wachtende prinsessen met sluiers die over de torentransen uitkijken naar hun bruidegom, over wonderlijke transformaties en de aanwezigheid van bovennatuurlijke krachten. De verhalen zijn over het algemeen geschreven vanuit een vrouwelijk perspectief en de sfeer ervan verschuift van concreet-historisch naar etherisch. Soms schuift er opeens een actuele thematiek in, zoals bij ´Perdita´, dat een homovariant is van een tragisch middeleeuws liefdesverhaal. Dit debuut maakt duidelijk dat schrijfster goed kan schrijven. Ze beeldhouwt prachtige zinnen, soms in een poëtische of archaïsche stijl die ook wel eens wat al te mooi wil worden. Niet altijd is de valkuil van de kasteelromancliches vermeden. Maar een respectabel debuut dat doet uitkijken naar een aangekondigde historische roman. Vrij kleine druk. Michiel van Kempen.
Juryrapport Kwakoe Literatuurprijs 2007
´In haar goed geschreven verhaal geeft Rihana Jamaludin een beeld van de diversiteit in godsdiensten. In dit geval Islam en Hindoeïsme en van de verzoening tussen mystieke en aardse liefde. Ook de levendige dialogen en beschrijvingen van personen en van stad en strand vallen op.´
De Jury :
mw. Helen Burleson - Esajas
mw. Eva Essed - Fruin
mw. Martha Danoe - Bergen
Adriaan Krabbendam
mw. Sharon Trémour
Juryrapport Rotterdamse Schrijfwedstrijd 2006
Vaart, snelheid en heel veel beelden kenmerken het verhaal Laatste Uur van Rihana Jamaludin. De schrijfster gebruikt de taal op een verrassende en soms poëtisch wijze. ´Het was een zomeravond, warm, met daglicht dat maar niet wilde doven.´Het beeld dat uit het gehele verhaal oprijst is van een Jeroen Boschachtige kwaliteit. De schrijfster breidt het gebied van haar vertelling uit naar de grenzen van de werkelijkheid en gaat daar soms overheen, de lezer in het ongewisse latend over die scheidslijnen.
Het is duidelijk dat een dergelijke aanpak ook van de lezer een andere instelling vereist. Dat is geen probleem, de lezer anno 2006 is in staat moeiteloos te schakelen van het ene genre naar het andere. Als opmerking is wel te stellen dat - als je alle fraaie en exotische franje wegkapt - de kern nog wel wat rijker had gekund. In dit verhaal wint de letterlijk fabelachtige vorm van de inhoud. Goed is weer de psychologische laag waarin wordt getoond dat het delen van verdriet en frustratie een helende werking heeft. De jury waardeert dit verhaal met de Derde Prijs.
De jury:
Bianca Boer
Kees Schrevel
Marijke Veening
Terug naar boeken